เมื่อไรธุรกิจควรเลือกใช้ Subcontract หรือ Outsource ในงาน และเลือกอย่างไรดี?

Subcontract หรือ Outsource

ผู้บริหารหลายคนรู้อยู่แล้วว่า subcontract กับ outsource ต่างกันในทางทฤษฎี แต่พอถึงเวลาต้องตัดสินใจจริงว่าโครงการหรืองานที่อยู่ตรงหน้าควรใช้รูปแบบไหน กลับลังเลและเลือกผิด ผลที่ตามมาคือบางธุรกิจไป subcontract งานที่จริง ๆ ควรเป็นบริการต่อเนื่องระยะยาว ทำให้ต้องกลับมาเจรจาสัญญาใหม่ทุกไม่กี่เดือน ขณะที่บางธุรกิจ outsource งานที่ควรควบคุมขอบเขตให้ชัดเจนแบบ subcontract ทำให้งบบานปลายเพราะขอบเขตงานขยายไปเรื่อย ๆ โดยไม่มีจุดจบ
บทความนี้ไม่ได้มาอธิบายซ้ำว่า subcontract กับ outsource ต่างกันอย่างไร เพราะเรื่องนั้นได้อธิบายไว้ละเอียดแล้วใน Outsource กับ Subcontract ต่างอย่างไร? แต่จะพาไปดูโดยตรงว่า เมื่อไหร่ควรเลือกใช้ subcontract หรือ outsource ผ่านเช็กลิสต์ปัจจัยที่ใช้ตัดสินใจได้จริง พร้อมตัวอย่างสถานการณ์ที่ธุรกิจไทยเจอบ่อย เพื่อให้เลือกได้ถูกตั้งแต่ครั้งแรก ไม่ต้องเสียเวลาและงบประมาณไปกับการแก้ไขทีหลัง

ทำไมการเลือกผิดระหว่าง Subcontract กับ Outsource ถึงมีต้นทุนแฝง

เปรียบเทียบต้นทุน Subcontract และ Outsource เพื่อเลือกแนวทางบริหารค่าใช้จ่ายให้เหมาะสมกับธุรกิจ

ก่อนไปดูเช็กลิสต์ ต้องเข้าใจก่อนว่าทำไมการเลือกรูปแบบผิดถึงไม่ใช่แค่เรื่องของคำเรียกที่ต่างกัน

เมื่อธุรกิจเลือก subcontract ทั้งที่งานจริงควรเป็น outsource ระยะยาว มักเจอปัญหาต้องกลับมาต่อรองสัญญาใหม่บ่อยครั้ง เสียเวลาหาผู้รับงานรายใหม่ทุกครั้งที่โครงการเดิมจบ และไม่ได้ประโยชน์จากการที่พาร์ทเนอร์เข้าใจธุรกิจอย่างลึกซึ้งเหมือนความสัมพันธ์ระยะยาว ในทางกลับกัน เมื่อธุรกิจ outsource งานที่ควรกำหนดขอบเขตแบบ subcontract ตั้งแต่ต้น มักเจอปัญหาขอบเขตงานขยายเกินสัญญาโดยไม่รู้ตัว (scope creep) ควบคุมคุณภาพงานเฉพาะทางได้ยากเพราะผู้รับงานบริหารทีมของตัวเองอย่างอิสระ และงบประมาณที่ตั้งไว้ไม่สอดคล้องกับลักษณะงานที่ควรมีจุดจบชัดเจน ต้นทุนแฝงเหล่านี้ไม่ปรากฏในใบเสนอราคาตอนเริ่มต้น แต่จะโผล่มาให้เห็นหลังจากเซ็นสัญญาไปแล้วหลายเดือน ซึ่งเป็นจุดที่แก้ไขยากและมีค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนรูปแบบสูงกว่าการตัดสินใจให้ถูกตั้งแต่แรก

เช็กลิสต์ 6 ข้อ ใช้ตัดสินใจเลือก Subcontract หรือ Outsource

การพิจารณาเลือกใช้ Subcontract หรือ Outsource ให้เหมาะกับลักษณะงาน ต้นทุน และเป้าหมายของธุรกิจ

เช็กลิสต์นี้ไม่ได้ให้คำตอบตายตัวว่าธุรกิจต้องเลือกแบบไหน แต่ช่วยให้เห็นภาพชัดขึ้นว่าลักษณะงานของธุรกิจเอนไปทาง subcontract หรือ outsource มากกว่ากัน ยิ่งตอบ “ใช่” กับข้อไหนมาก ยิ่งเป็นสัญญาณไปทางรูปแบบนั้น

1. ขอบเขตงานชัดเจนแค่ไหน

ถ้างานมีขอบเขตชัดเจน ระบุผลลัพธ์ที่ต้องการได้แน่นอนตั้งแต่ต้น เช่น ติดตั้งระบบใดระบบหนึ่ง ทำแคมเปญการตลาดหนึ่งรอบ หรือพัฒนาฟีเจอร์เฉพาะจุด ลักษณะนี้เข้ากับ subcontract ได้ดีกว่า แต่ถ้างานเป็นกระบวนการต่อเนื่องที่ขอบเขตปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์ธุรกิจ เช่น การดูแลลูกค้าตลอดทั้งปี ลักษณะนี้เหมาะกับ outsource มากกว่า

2. งานมีระยะเวลาสิ้นสุดหรือเป็นงานต่อเนื่อง

subcontract เหมาะกับงานที่มีจุดเริ่มต้นและจุดจบชัดเจน เมื่อโครงการเสร็จ ความสัมพันธ์ก็จบลงตามธรรมชาติ ส่วน outsource เหมาะกับฟังก์ชันที่ธุรกิจต้องการให้ดำเนินต่อเนื่องไปเรื่อย ๆ โดยไม่มีวันสิ้นสุดที่กำหนดไว้ล่วงหน้า เช่น งานบัญชี งาน IT support หรืองาน customer service

3. ต้องการควบคุมกระบวนการทำงานใกล้ชิดแค่ไหน

ถ้าธุรกิจต้องการกำกับดูแลขั้นตอนการทำงานอย่างใกล้ชิด หรือมีทีมภายในที่ทำงานร่วมกับผู้รับงานโดยตรงในแต่ละขั้นตอน subcontract ให้ความยืดหยุ่นด้านการควบคุมมากกว่า เพราะขอบเขตงานถูกกำหนดไว้ชัดเจนในสัญญา แต่ถ้าธุรกิจต้องการมอบทั้งกระบวนการให้พาร์ทเนอร์บริหารจัดการเองแบบครบวงจร รวมถึงการบริหารทีมงานและเครื่องมือของพาร์ทเนอร์เอง ระบบ call center แบบ outsource จะตอบโจทย์มากกว่า เพราะไม่ต้องเข้าไปบริหารจัดการรายละเอียดปฏิบัติการเอง

4. ต้องการทักษะเฉพาะทางที่ไม่มีในองค์กรหรือไม่

เมื่อธุรกิจต้องการทักษะเฉพาะทางสูงสำหรับงานใดงานหนึ่งโดยเฉพาะ เช่น งานติดตั้งระบบเฉพาะทาง งานก่อสร้างเฉพาะส่วน หรืองานที่ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน subcontract ช่วยให้เข้าถึงทักษะนั้นได้โดยไม่ต้องจ้างพนักงานประจำที่อาจไม่มีงานให้ทำต่อเนื่องหลังโครงการจบ ส่วน outsource เหมาะกับกรณีที่ต้องการทีมงานที่มีระบบและความพร้อมรองรับปริมาณงานที่อาจเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตามการเติบโตของธุรกิจ

5. ปริมาณงานผันผวนหรือมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง

ถ้าปริมาณงานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วหรือผันผวนตามฤดูกาล เช่น ช่วงแคมเปญโปรโมชันของธุรกิจอีคอมเมิร์ซ บริษัท outsource ที่มีทีมพร้อมและระบบรองรับอยู่แล้ว จะปรับขนาดทีมงานขึ้นลงได้เร็วกว่าการไป subcontract ผู้รับงานรายใหม่ทุกครั้งที่ปริมาณงานเปลี่ยนแปลง ในทางกลับกัน หากปริมาณงานค่อนข้างคงที่และจำกัดอยู่ในขอบเขตเดิม subcontract ก็ยังตอบโจทย์ได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนรูปแบบ

6. งบประมาณและโครงสร้างค่าใช้จ่ายที่ต้องการ

subcontract มักมีโครงสร้างราคาแบบเหมาจ่ายต่อโครงการ ทำให้ควบคุมงบประมาณได้ชัดเจนตั้งแต่ต้น เหมาะกับธุรกิจขนาดเล็กหรือ SME ที่ต้องการกำหนดขอบเขตงานและงบประมาณให้แน่นอน ส่วน outsource มักมีโครงสร้างราคาแบบรายเดือนหรือตามปริมาณงาน ซึ่งให้ความยืดหยุ่นระยะยาวมากกว่า แต่ต้องติดตามค่าใช้จ่ายอย่างต่อเนื่องเพื่อไม่ให้เกินงบที่วางแผนไว้

ตัวอย่างสถานการณ์จริงที่ธุรกิจไทยเจอบ่อย

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ลองดูตัวอย่างสถานการณ์ที่มักเกิดขึ้นจริงกับธุรกิจในไทย

  • ธุรกิจอีคอมเมิร์ซที่มียอดออเดอร์พุ่งช่วงแคมเปญ ควรเลือก outsource บริการดูแลลูกค้าและตอบแชท เพราะต้องการทีมที่ปรับขนาดได้เร็วและมีระบบรองรับความต่อเนื่อง ไม่ใช่การจ้างงานเฉพาะกิจที่ต้องหาผู้รับงานใหม่ทุกแคมเปญ

 

  • บริษัทที่ต้องการปรับปรุงเว็บไซต์ครั้งเดียวให้เสร็จภายในกรอบเวลาที่กำหนด เหมาะกับ subcontract มากกว่า เพราะขอบเขตงานชัดเจน มีจุดจบของโครงการ และไม่จำเป็นต้องมีความสัมพันธ์ต่อเนื่องหลังงานเสร็จ

 

  • ธุรกิจ B2B ที่ต้องการทีม customer service ดูแลลูกค้าองค์กรตลอดทั้งปี เหมาะกับ outsource เพราะเป็นฟังก์ชันต่อเนื่องที่ต้องการพาร์ทเนอร์ที่เข้าใจธุรกิจในระยะยาว ไม่ใช่งานที่มีจุดสิ้นสุดตายตัว หากยังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มต้นประเมินพาร์ทเนอร์ outsource อย่างไร บทความ เลือกบริษัท Outsource Customer Care อย่างไรให้ตรงกับธุรกิจคุณ มีเกณฑ์ประเมินที่ใช้ได้จริงต่อจากเช็กลิสต์นี้

  • โรงงานที่ต้องการติดตั้งระบบเฉพาะทางในสายการผลิตหนึ่งจุด เหมาะกับ subcontract เพราะต้องการทักษะเฉพาะทางสำหรับงานที่มีขอบเขตและระยะเวลาชัดเจน ไม่ใช่บริการที่ต้องดำเนินต่อเนื่องหลังติดตั้งเสร็จ

ใช้ทั้ง Subcontract และ Outsource พร้อมกันได้หรือไม่

การใช้ระบบ Subcontract และ Outsource ร่วมกันเพื่อบริหารกำลังคน ลดต้นทุน และเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานของธุรกิจ

คำตอบคือได้ และธุรกิจจำนวนมากก็ทำแบบนี้อยู่แล้วโดยไม่รู้ตัวว่ากำลังใช้สองรูปแบบผสมกัน ตัวอย่างเช่น ธุรกิจอาจ outsource งาน customer service ทั้งฝ่ายให้พาร์ทเนอร์ดูแลระยะยาว ขณะเดียวกันก็ subcontract งานพัฒนาเว็บไซต์เฉพาะโครงการให้ผู้รับงานอีกรายหนึ่งที่มีทักษะเฉพาะทางด้านนั้น

จุดสำคัญคือต้องแยกให้ออกว่างานไหนควรเป็นแบบไหน ไม่ใช่ใช้รูปแบบเดียวกับทุกงานเพราะความเคยชิน หรือเพราะพาร์ทเนอร์รายเดิมเสนอราคาที่ดูคุ้มค่า การพิจารณางานแต่ละส่วนแยกกันตามเช็กลิสต์ข้างต้น จะช่วยให้ธุรกิจใช้งบประมาณได้อย่างเหมาะสมกับลักษณะงานจริง ไม่ใช่พยายามยัดทุกงานเข้ากับรูปแบบเดียว

รูปแบบการจัดการงานภายนอกทั้งสองแบบนี้เป็นส่วนหนึ่งของแนวคิด BPO ที่กว้างกว่านั้น ธุรกิจที่เข้าใจภาพรวมของ BPO จะเลือกใช้ subcontract หรือ outsource ได้อย่างมีกลยุทธ์มากขึ้น แทนที่จะตัดสินใจเป็นครั้ง ๆ ไปโดยไม่มีกรอบคิดรวม

เลือกตามลักษณะงาน ไม่ใช่ตามความเคยชิน

การวางแผนและกำหนดลักษณะงานก่อนจ้าง Outsource เพื่อเลือกผู้ให้บริการให้เหมาะสมกับความต้องการของธุรกิจ

การเลือกระหว่าง subcontract กับ outsource ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกธุรกิจหรือทุกงาน สิ่งสำคัญคือการพิจารณาลักษณะงานแต่ละส่วนแยกกัน ทั้งขอบเขตงาน ระยะเวลา ระดับการควบคุมที่ต้องการ ทักษะเฉพาะทาง ปริมาณงาน และโครงสร้างงบประมาณ ก่อนตัดสินใจเลือกรูปแบบที่เหมาะสม

สิ่งที่ควรจำ

  • เลือกผิดมีต้นทุนแฝง ทั้งการต้องเจรจาสัญญาใหม่บ่อยครั้ง (เลือก subcontract ผิด) หรือขอบเขตงานขยายเกินควบคุม (เลือก outsource ผิด)
  • ใช้เช็กลิสต์ 6 ข้อประเมิน: ขอบเขตงาน ระยะเวลา ระดับควบคุม ทักษะเฉพาะทาง ความผันผวนของปริมาณงาน และโครงสร้างงบประมาณ
  • งานที่มีจุดจบชัดเจนและต้องการทักษะเฉพาะทางเหมาะกับ subcontract ส่วนฟังก์ชันต่อเนื่องที่ต้องการทีมพร้อมขยายได้เร็วเหมาะกับ outsource
  • ธุรกิจสามารถใช้ทั้งสองรูปแบบพร้อมกันได้ ขึ้นอยู่กับลักษณะของแต่ละงาน ไม่ใช่เลือกรูปแบบเดียวตายตัว
  • หากต้องการนิยามและความแตกต่างแบบละเอียด อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความเปรียบเทียบฉบับเต็ม


หากธุรกิจของคุณกำลังพิจารณาว่างานที่มีอยู่ควร outsource หรือไม่ โดยเฉพาะงานดูแลลูกค้าและ contact center ทีมงาน Digiservecorp ในฐานะ outsource service ที่ดูแลลูกค้าให้ธุรกิจหลากหลายอุตสาหกรรมในไทย ยินดีพูดคุยเพื่อประเมินลักษณะงานของคุณและให้คำแนะนำที่ตรงจุด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเลือก Subcontract หรือ Outsource

ขึ้นอยู่กับลักษณะงาน ไม่ใช่ขนาดธุรกิจ ถ้างานแรกที่ต้องการมอบหมายมีขอบเขตชัดเจนและจบในตัว subcontract ช่วยควบคุมงบประมาณได้ดีกว่า แต่ถ้าเป็นฟังก์ชันที่ต้องดำเนินต่อเนื่อง เช่น การดูแลลูกค้า outsource จะคุ้มค่ากว่าการหาผู้รับงานใหม่ซ้ำ ๆ

เปลี่ยนได้ แต่ควรตรวจสอบเงื่อนไขในสัญญาเดิมให้ชัดเจนก่อน โดยเฉพาะระยะเวลาแจ้งล่วงหน้าและค่าใช้จ่ายในการยกเลิก การเปลี่ยนรูปแบบกลางคันมีต้นทุนด้านเวลาเสมอ จึงควรใช้เช็กลิสต์ประเมินให้รอบคอบตั้งแต่ต้น

ทั้งสองรูปแบบมีความเสี่ยงต่างกัน subcontract ต้องระบุขอบเขตงานและมาตรฐานผลงานในสัญญาให้ชัดเจนเพื่อป้องกันข้อพิพาทเรื่องผลลัพธ์ ส่วน outsource ที่เป็นสัญญาระยะยาวควรให้ความสำคัญกับเงื่อนไข SLA และการคุ้มครองข้อมูลลูกค้าเป็นพิเศษ ควรปรึกษาฝ่ายกฎหมายก่อนเซ็นสัญญาทุกครั้งไม่ว่าจะเลือกรูปแบบใด

ไม่จำเป็น ธุรกิจที่ยังไม่มีทีมภายในเลยก็สามารถ outsource ฟังก์ชันทั้งหมดได้ตั้งแต่เริ่มต้น โดยไม่ต้องลงทุนสร้างทีมและระบบเองก่อน ส่วน subcontract มักใช้เสริมงานเฉพาะจุดที่ทีมภายในทำเองไม่ได้หรือไม่มีเวลาทำ

งานที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลละเอียดอ่อนระดับสูงมากหรือเป็นความสามารถหลักที่สร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันโดยตรงของธุรกิจ มักควรเก็บไว้บริหารจัดการภายในองค์กรเอง แม้จะมีต้นทุนสูงกว่าในระยะสั้นก็ตาม